اصطلاحات اینکوترمز 2020
در تجارت بینالمللی، یکی از مهمترین چالشها، عدم آگاهی طرفین از میزان مسئولیت، هزینهها و ریسک مرتبط با حمل کالا است. اینکوترمز (Incoterms) که مخفف عبارت International Commercial Terms است، توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) تدوین شده تا با زبانی یکسان و شفاف، مرز دقیق تعهدات فروشنده و خریدار را مشخص کند. آخرین نسخه این مقررات، اینکوترمز ۲۰۲۰، شامل ۱۱ اصطلاح رسمی است که در دو گروه کلی برای حملونقل دریایی و چندحاملی طبقهبندی میشود.
اصطلاحات مناسب برای هر نوع حمل (چندحاملی)
این گروه از اصطلاحات فارغ از نوع حمل (زمینی، ریلی، هوایی یا دریایی) قابل استفاده هستند.
EXW (Ex Works) تحویل در کارخانه فروشنده
- فروشنده کالا را در محل خود (کارخانه یا انبار) تحویل خریدار میدهد.
- تمامی هزینههای حمل، بیمه، بارگیری اصلی و ترخیص کالا برای صادرات و واردات بر عهده خریدار است.
- ریسک کالا از لحظه تحویل در مبدأ به خریدار منتقل میشود.
✅ مناسب خریداری که کنترل کامل زنجیره تأمین را دارد.
FCA (Free Carrier) تحویل کالا به حامل در محل تعیینشده
- فروشنده کالا را در محل توافقشده به حامل معرفیشده از سوی خریدار تحویل میدهد.
- مسئولیت فروشنده پس از تحویل به حامل پایان مییابد.
- هزینه حمل اصلی و بیمه با خریدار است.
CPT (Carriage Paid To) حمل تا مقصد با پرداخت کرایه
- فروشنده هزینه حمل کالا تا مقصد تعیینشده را پرداخت میکند.
- ریسک گم شدن یا آسیب کالا، از زمان تحویل به اولین حامل، به خریدار منتقل میشود.
- بیمه بر عهده خریدار است.
CIP (Carriage and Insurance Paid To) حمل و بیمه تا مقصد
- مشابه CPT، اما فروشنده موظف به تهیه بیمه حملونقل نیز هست.
- حداقل پوشش بیمهای: ۱۱۰٪ ارزش کالا.
- خریدار مسئول ترخیص واردات و هزینههای اضافی است.
DAP (Delivered at Place) تحویل در محل مقصد
- فروشنده کالا را در محل مقصد توافقشده، اما بدون تخلیه تحویل خریدار میدهد.
- کلیه هزینههای حمل و بارگیری اصلی بر عهده فروشنده است.
- تخلیه کالا با خریدار است.
DPU (Delivered at Place Unloaded) تحویل با تخلیه در مقصد
- فروشنده موظف است کالا را در محل مقصد تخلیه کرده و تحویل دهد.
- تمام هزینههای حمل، بیمه، تخلیه و حتی تأخیر در ترمینال با فروشنده است.
DDP (Delivered Duty Paid) تحویل با پرداخت حقوق ورودی
- حداکثر تعهد برای فروشنده.
- فروشنده کلیه هزینههای حمل، بیمه، ترخیص صادرات و واردات و حقوق گمرکی را پرداخت میکند.
- خریدار فقط کالا را در محل مقصد تحویل میگیرد.
اصطلاحات ویژه حمل دریایی و آبی (Inland Waterway & Sea)
این گروه فقط برای حمل از طریق کشتی یا شناور قابل استفاده است.
FAS (Free Alongside Ship) تحویل در کنار کشتی
- فروشنده کالا را در کنار کشتی در بندر مبدأ تحویل میدهد.
- بارگیری روی کشتی و ریسک آن بر عهده خریدار است.
FOB (Free on Board) تحویل روی کشتی
- فروشنده کالا را روی کشتی بارگیری میکند.
- مسئولیت و ریسک از همان لحظه بارگیری به خریدار منتقل میشود.
- حمل دریایی و بیمه با خریدار است.
CFR (Cost and Freight) هزینه و کرایه تا بندر مقصد
- فروشنده هزینه حمل تا بندر مقصد را پرداخت میکند.
- اما ریسک آسیب به کالا، هنگام بارگیری روی کشتی به خریدار منتقل میشود.
- بیمه بر عهده خریدار است.
CIF (Cost, Insurance and Freight) هزینه، بیمه و کرایه تا بندر مقصد
- مشابه CFR، اما فروشنده بیمه حمل دریایی را نیز تأمین میکند.
- پوشش حداقل بیمه: ۱۱۰٪ ارزش کالا.
- ریسک همچنان از مبدأ به خریدار منتقل میشود.
ترتیب بر اساس میزان مسئولیت فروشنده (کمترین میزان تا بیشترین میزان)
- EXW – Ex Works
- FCA – Free Carrier
- FAS – Free Alongside Ship
- FOB – Free on Board
- CFR – Cost and Freight
- CIF – Cost, Insurance and Freight
- CPT – Carriage Paid To
- CIP – Carriage and Insurance Paid To
- DAP – Delivered at Place
- DPU – Delivered at Place Unloaded
.11DDP – Delivered Duty Paid
در نتیجه انتخاب اینکوترمز مناسب مستقیماً بر هزینه نهایی، مسئولیت قانونی و پوشش ریسک در حملونقل بینالمللی تأثیر میگذارد. در قراردادهای تجاری، ذکر دقیق ترم انتخابی (مثلاً FOB بندرعباس یا CIF بندر شانگهای) همراه با نسخه «اینکوترمز ۲۰۲۰» از بروز اختلافات حقوقی جلوگیری میکند. پیش از امضای قرارداد، حتماً میزان تعهد خود در قبال حمل، بیمه و ترخیص گمرکی را شفاف کنید.